LÀM THẾ NÀO VỀ CHỨNG SƯNG DƯỚI NGÓN CHÂN CÁI?
Phía trước bàn chân, nổi khớp nối, dưới ngón chân cái là một cấu trúc rất phức tạp. Nơi đây gồm có xương, gân và dây chằng, phối hợp lại làm nhiệm vụ chuyển và phân bố sức nặng của cơ thể, nhất là lúc di chuyển. Nếu khớp nối này bị đau, có hình dạng bất thường trong thời gian dài, có thể bạn đã bị sưng dưới ngón chân cái. Bệnh này làm cho xương hay các mô tế bào nơi khớp nối sưng to lên. Nơi bị sưng có thể dưới ngón chân cái hoặc ngón út của bàn chân.

Bệnh bắt đầu khi ngón cái bị nghiên về phía các ngón nhỏ do chúng ta mang giày chặt và mui giày bị mòn. Tình trạng chật chội của giày ảnh hưởng đến ngón cái khiến khớp nối ngón này bị đẩy ra ngoài tạo nên chứng sưng dưới ngón chân cái.

Bệnh sưng dưới ngón chân cái thường xảy ra đối với những người mang giày. Đàn bà bị bệnh này nhiều nhất vì mang giày chật, mui nhọn hay gót cao. Mang giày gót cao rất ảnh hưởng đến khớp nối vì tất cả sức nặng có thể dồn lên đó. Bàn chân, nhất là các ngón chân bị đẩy vào nơi nhỏ hẹp của mui giày lâu ngày sẽ làm tổn thương khớp nối, đây là nguyên do tạo nên chứng sưng dưới ngón chân cái. Những người lớn tuổi, bị bệnh thấp khớp cung dể mắc phải bệnh này.

NGUYÊN DO GÂY NÊN SƯNG DƯỚI NGÓN CHÂN CÁI?
Chứng sưng dưới ngón chân cái thường có triệu chứng đau đớn dưới ngón chân này và các ngón khác bị lệch. Dị dạng ngón chân có thể do di truyền, không bị đau, khác với trường hợp do mang giày gây nên, v.v... Những người có bàn chân phẳng hay ít cong dể bị bệnh hơn những người có bàn chân cong nhiều. Những người lớn tuổi, bị bệnh thấp khớp cung thường mắc phải bệnh này. Bệnh thấp khớp làm cho những mô tế bào xung quanh các khớp xương bị tổn thương, do đó khớp nối nơi ngón chân cái không được bảo vệ sẽ yếu dần, rồi sanh bệnh.

Cha mẹ, khi bị sưng dưới ngón chân cái, do di truyền, nên để ý đến con mình hầu sớm khám phá triệu chứng. Nếu con mính có hình dạng bàn chân giống cha mẹ, cơ hội bị bệnh rất dể xảy ra.

TRIỆU CHỨNG
Khi bị sưng, dù ít đau, đau trung bình, hay đau nhiều dưới ngón chân cái, chúng ta đều cảm thấy khó khăn khi mang giày, dù giày thường hay giày cao gót. Da và những tế bào nằm sau dưới ngón chân cái bị sưng và nóng rát. Những ngón khác, ảnh hưởng bởi ngón cái sẽ bị đẩy sang một bên. Móng chân không mọc dài về phía trước, trái lại, mọc hai bên ngón chân. Những ngón chân nhỏ bắt đầu chai và cong, hoặc nhiều cục chai hiện ra dưới bàn chân.

CÁCH CHỮA TRỊ
Cách chữa trị sẽ tùy thuộc vào mức độ bị đau và tình trạng lệch lạc nơi ngón chân. Nếu không chữa, cục u dưới chân cái ngày càng lớn hơn và cũng gây đau đớn hơn. Phải đi khám Bác Si chuyên khoa bàn chân để định bệnh khi thấy có triệu chứng hầu tránh cho ngón chân khỏi bị lệch.

CHỮA TRỊ SỚM
Chữa trị sớm nhằm mục đích làm giảm đau duới ngón cái và các ngón nhỏ đồng thời ngăn chận tiến trình lệch lạc các ngón chân.

ĐỆM
Đặt miếng đệm lên chổ đau, thay đổi giày rộng hơn, hoặc dùng loại giày sandal, hay da mềm để tạo sự thoải mái nơi bàn chân. Nếu giày da cứng nên nới rộng ra, giày chật, mủi nhọn hay cao gót không nên mang.

DÙNG THUỐC
Có thể dùng các loại thuốc như nonsteroidal, cortisone (chích) để giảm đau và sưng.

VẬT LÝ TRỊ LIỆU
Chữa trị bằng siêu âm, dầm nước ấm hay những phương pháp khác sẽ tạm thời làm giảm đau.

MIẾNG CHÊM
Dùng miếng chêm để giữ bàn chân đuợc ngay thẳng cho những ai mới có triệu chứng đau, trong khi ngón chân chữa bị lệch. Đối với những người bị bệnh thấp khớp hay phóng thông (gout) đồng thời bị chứng bệnh sưng dưới ngón chân cái, cần phải đi Bác Si để đuợc chữa trị kịp thời.

GIẢI PHẨU
Nếu cách chữa trị thông thường không thuyên giảm, hoặc chứng bệnh đã gây nhiều trở ngại cho sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân thì phương pháp giải phẩu sẽ rất cần thiết. Giải phẩu giúp bớt đau, ngăn chận sự xiêu lệch các ngón chân. Ngoài việc làm giảm đau, giải phẩu nhằm mục đích cắt bỏ cục u dưới ngón chân cái, sắp xếp lại khớp nối, để phục hồi chức năng bàn chân. Sau khi giải phẩu, bàn chân sẽ hoạt động bình thường trở lại, chịu đựng sức nặng cơ thể một cách tự nhiên như trước. Ngoài ra bệnh nhân không dùng miếng chêm hay dụng cụ nâng đở để giúp cho bàn chân phục hồi nhanh chóng.

Giải phẩu có thể thực hiện tại bệnh viện, trung tâm giải phẩu hay tại văn phòng Bác Si có trang bị đầy đủ dụng cụ. Tùy theo giải pháp đuợc lựa chọn, nơi giải phẩu, và bệnh trạng, Bác Si sẻ áp dụng cách gây tê mê như gây mê tại bộ phận giải phẩu, nơi cột xương sống, hoặc gây mê toàn thân. Rất nhiều trường hợp, Bác Si chỉ gây mê nơi giải phẩu mà thôi.

NHIỀU CÁCH GIẢI PHẨU KHÁC NHAU
Có nhiều cách giải phẩu. Tùy theo sự xiêu lệch của ngón chân, tuổi tác, sức khỏe, sự sinh hoạt của bệnh nhân, tình trạng xương, các mô tế bào nơi kẹt các đốt xương, và những yếu tố khác. Căn cứ vào đó, Bác Si sẻ chọn giải pháp thích hợp nhất.

Nguyên tắc để chọn cách giải phẩu gồm có: Bệnh nhẹ, bệnh vừa phải, bệnh nặng, hay những người vừa có bệnh dưới ngón chân cái vừa có bệnh thấp khớp, hoặc những người có mô tế bào nơi kẹt các đốt xương bị sưng to nhiều.

• Bệnh Nhẹ: Bác Sĩ sẽ cắt bớt phần xương nhô lớn, sắp xếp lại các cơ bắp, gân, giây chằng quanh khớp xương.

• Bệnh Vừa Phải: Bác Sĩ sẽ cắt bỏ một phần xương, đưa phần còn lại về vị trí bình thường. Dù muốn dù không, Bác Si cung phải cắt xương tùy theo tình trạng và vị trí xiêu lệch đốt xương. Ngoài ra gân, giây chằng quanh khớp xương củng đuợc điều chỉnh lại cho đúng vị trí.

• Bệnh Nặng: Hai phương pháp phối hợp sau đây đuợc áp dụng. Xén bờt phần xương lớn, cắt bỏ một phần xương, sắp xếp lại đốt xương, chỉnh lại gân và giây chằng.

  Nếu khớp nối bị hỏng không chữa đuợc, (thường thay đổi với bệnh thấp khớp), Bác Sĩ sẽ tái tạo khớp nối, hoặc thay thế bằng khớp nối nhân tạo. Việc thay thế khớp nối thường dùng để tái tạo khớp của ngón chân cái.

SĂN SÓC BÀN CHÂN SAU KHI GIẢI PHẨU

• Bệnh nhẹ hoặc vừa phải: Chân đuợc băng bó lại, dùng loại giày đặc biệt từ 3 đến 4 tuần lễ, sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân do Bác Sĩ hướng dẩn. Bệnh nhân cung có thể đuợc yêu cầu mang giày da mềm nhiều tuần lễ ngay sau khi giải phẩu.

• Bệnh vừa phải hay nặng: Nếu xương bị cắt, phần còn lại sẽ đuợc đưa vào vị trí bình thường bằng một cây chốt đặt bên trong xương với con vít hay một thanh kim loại tròn nhỏ. Trong nhiều trường hợp bệnh nhân phải mang loại dép đặc biệt hoặc loại chân đúc, ngắn từ 4 đến 6 tuần lễ, và phải dùng nạn chống khi đi đứng.

  Sự di động của khớp nối ngón chân cái rất quan trọng sau khi giải phẩu. Bác Sĩ sẽ hướng dẩn cách tập luyện bàn chân.

  Sau khi lành lặn, nếu có sự hoạt động bất bình thường của bàn chân, bệnh nhân phải báo cáo ngay cho Bác Sĩ. Bác Sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân dùng cây chêm để bảo vệ và cải thiện sự hoạt động của bàn chân. Bác Si có thể yêu cầu bệnh nhân dùng loại giày đặc biệt để tránh bệnh tái phát.

NHỮNG GÌ BỆNH NHÂN MONG ĐỢI SAU KHI GIẢI PHẨU?
Sau khi giải phẩu bàn chân sẽ hẹp hơn. Khớp nối có thể bị cứng trong một thời gian, không mềm dẻo như trước. Nhưng sau thời gian, với sự hướng dẩn của Bác Sĩ, bàn chân sẽ phục hồi dần dần và hoạt động bình thường trở lại.

NHỮNG SỰ BẤT TRẮC
Sau khi giải phẩu cung có đôi điều bất trắc xảy ra như khớp nối bị cứng, việc sắp xếp, điều chỉnh xương, gân, giây chằng không chính xác, do đó khớp nối bị đau và bệnh tái phát lại. Mục tiêu tối hậu của phương pháp giải phẩu là trị dứt đau, tránh bệnh tái phát.